RODO, AML i AI Act · 10 min czytania

Czy trzeba oznaczać treści wygenerowane przez AI?

· 31 października 2026· zaktualizowano 10 listopada 2026
Dłoń z pierścionkiem trzyma odbitkę z aparatu natychmiastowego z samotnym drzewem na łące pod błękitnym niebem, w tle rozmyty, jasny krajobraz z wodą i wzgórzami w ciepłym świetle

Kogo dotyczy obowiązek oznaczania treści AI?

AI Act (rozporządzenie (UE) 2024/1689) dzieli obowiązki między dwie role. Dostawca to ten, kto rozwija system AI albo zleca jego rozwój i pod własną nazwą wprowadza go do obrotu lub oddaje do użytku, np. producent czatbota albo generatora grafik (art. 3 pkt 3). Podmiot stosujący to każdy, kto korzysta z systemu AI pod swoją kontrolą, z wyjątkiem użytku w ramach osobistej działalności pozazawodowej (art. 3 pkt 4). Firma, która w pracy korzysta z ChatGPT czy generatora obrazów, jest podmiotem stosującym — także jednoosobowa działalność. Jakie jeszcze obowiązki z tego wynikają, opisaliśmy w tekście o obowiązkach z AI Act dla firmy, która korzysta z ChatGPT.

Obowiązki są rozdzielone tak:

  • Oznaczenie widoczne dla odbiorcy (deepfake i teksty w sprawach interesu publicznego) — podmiot stosujący, czyli firma, która publikuje treść (art. 50 ust. 4).
  • Znakowanie w formacie do odczytu maszynowego, np. w metadanych — dostawca narzędzia generatywnego (art. 50 ust. 2). Dostawcy systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. mają na to czas do 2 grudnia 2026 r. (art. 111 ust. 4, dodany rozporządzeniem (UE) 2026/1744). Ten okres przejściowy nie dotyczy firm, które publikują treści.
  • Informacja, że rozmówca to AI — dostawca czatbota (art. 50 ust. 1). Według wytycznych Komisji Europejskiej z 20 lipca 2026 r. dostawcą jest też firma, która zbudowała czatbota u siebie i używa go pod własną nazwą (pkt 11 wytycznych).

Gdy treści tworzą dla firmy pracownicy, a także zleceniobiorcy czy freelancerzy działający w jej imieniu i pod jej kontrolą, podmiotem stosującym pozostaje firma. Firma, która tylko zamawia reklamę w agencji i nie decyduje, czy i jak agencja użyje AI, podmiotem stosującym nie jest (wytyczne, pkt 14).

Od kiedy obowiązuje art. 50 AI Act?

Od 2 sierpnia 2026 r. To ogólna data stosowania AI Act, która obejmuje też art. 50 (art. 113 akapit drugi). Rozporządzenie (UE) 2026/1744, które zmieniło AI Act w lipcu 2026 r., w art. 50 zmieniło tylko ust. 7 o kodeksach praktyk — obowiązki firm z ust. 4 zostały bez zmian.

Według wytycznych Komisji (pkt 154) deepfake'ów wygenerowanych przed 2 sierpnia 2026 r. i tekstów AI opublikowanych przed tą datą nie trzeba oznaczać wstecz. Tekst wygenerowany wcześniej, ale opublikowany 2 sierpnia 2026 r. lub później, trzeba już oznaczyć.

Czy grafikę z AI trzeba oznaczyć jako deepfake?

Tylko wtedy, gdy jest deepfake'iem. AI Act definiuje go jako wygenerowane lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe lub wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia i które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe (art. 3 pkt 60). Firma, która publikuje taką treść, ujawnia, że została sztucznie wygenerowana lub zmanipulowana (art. 50 ust. 4 akapit pierwszy).

Przykłady z wytycznych Komisji:

Deepfake — oznaczaszNie deepfake — oznaczenie nieobowiązkowe
realistyczny awatar prezesa, który na wideo gratuluje pracownikom wynikówsfinks lecący nad wieżą Eiffla
wygenerowane zdjęcie produktu w reklamie, przez które produkt wygląda inaczej, atrakcyjniej albo lepiej niż w rzeczywistościmyszy kłócące się o ser w reklamie producenta sera
wygenerowana postać znanego influencera w reklamieprawdziwy produkt, np. samochód, na tle wygenerowanym przez AI, jeśli reklama nie wprowadza w błąd co do produktu

Drobne poprawki zwykle nie robią z obrazu deepfake'a: korekta kolorów i światła, usunięcie przechodnia z tła, redukcja szumów (wytyczne, pkt 116). Przy treści o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym albo fikcyjnym charakterze wystarczy ujawnić ją w sposób, który nie przeszkadza w odbiorze utworu (art. 50 ust. 4).

Oznaczenie nie zastępuje zgody. Rozpowszechnianie wizerunku prawdziwej osoby co do zasady wymaga jej zezwolenia (art. 81 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), także gdy wizerunek wygenerowało AI.

Czy teksty na blogu pisane z pomocą AI trzeba oznaczać?

Tylko teksty publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach interesu publicznego (art. 50 ust. 4 akapit drugi). Wytyczne Komisji (pkt 131) rozkładają to na trzy warunki naraz:

  1. Tekst jest opublikowany, czyli dostępny dla nieokreślonej, dość dużej liczby osób. Prywatna korespondencja, także służbowa, i komunikacja wewnętrzna firmy, np. w intranecie, się nie liczą.
  2. Ma informować, czyli przekazywać wiedzę, opinie albo fakty.
  3. Dotyczy spraw interesu publicznego: m.in. polityki, administracji i usług publicznych, zdrowia publicznego, bezpieczeństwa konsumentów, ochrony środowiska oraz zmian gospodarczych i finansowych, które mogą być przedmiotem debaty publicznej.

Według Komisji poza obowiązkiem są m.in. tekst reklamowy i opis produktu (o ile nie zawiera twierdzeń o zdrowiu, bezpieczeństwie konsumentów czy zrównoważonym rozwoju) oraz porada przygotowana przez doradcę dla klienta. Objęty jest za to np. tekst porównujący wpływ diet na chorobę albo raport z informacjami dla inwestorów na stronie spółki giełdowej. Firmowy wpis o zmianach w przepisach czy podatkach może więc spełnić te warunki.

Wyjątek: weryfikacja i odpowiedzialność redakcyjna. Tekstu nie oznaczasz, gdy przeszedł weryfikację człowieka lub kontrolę redakcyjną, a odpowiedzialność redakcyjną za publikację ponosi osoba fizyczna lub prawna (art. 50 ust. 4 akapit drugi). Wytyczne (pkt 134–138) wyjaśniają, co to znaczy w praktyce:

  • weryfikację robi osoba, która zna temat, a minimum to sprawdzenie faktów;
  • korekta pisowni i gramatyki, automatyczna kontrola albo samo posiadanie polityki redakcyjnej nie wystarczą;
  • jeśli po zatwierdzeniu tekstu AI istotnie go zmieni, wyjątek przestaje działać;
  • dane osoby lub funkcji odpowiedzialnej redakcyjnie powinny być łatwo dostępne, np. w informacjach prawnych na stronie.

Jak oznaczyć treść wygenerowaną przez AI?

Informację przekazujesz w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w chwili, gdy odbiorca pierwszy raz styka się z treścią, i z zachowaniem wymogów dostępności (art. 50 ust. 5). Przepisy nie podają gotowej formuły. Z wytycznych Komisji wynika kilka zasad:

  • Oznaczenie ma być widoczne albo słyszalne bez narzędzi technicznych. Niewidoczny znak wodny czy metadane dodane przez generator nie wystarczą, bo odbiorca ich nie widzi (pkt 117).
  • Przy każdej treści osobno, a gdy odbiorca może nie zobaczyć początku, np. dłuższego wideo, oznaczenie warto powtórzyć później (pkt 143).
  • Zrozumiale, prostym językiem (pkt 142), np. „Obraz wygenerowany przez AI”, „Głos lektora wygenerowany przez AI”, „Tekst przygotowany z użyciem AI”.

Komisja Europejska przygotowała też ikony UE do oznaczania treści AI. Są darmowe i dobrowolne, a w testach z użytkownikami lepiej działały z krótkim podpisem tekstowym. Ikony są częścią kodeksu praktyk w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI. Przystąpienie do kodeksu jest dobrowolne, a 8 lipca 2026 r. Komisja uznała, że kodeks odpowiednio obejmuje obowiązki z art. 50 ust. 2, 4 i 5.

Co grozi za brak oznaczenia treści AI?

W Polsce przestrzeganie AI Act nadzoruje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, w skrócie KRiBSI (art. 5 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. poz. 1003). Przepisy ustawy o kontroli i karach działają od 28 października 2026 r. (art. 127 pkt 2). Kary nakłada KRiBSI w drodze decyzji, w wysokości z AI Act (art. 104 ust. 1 ustawy). AI Act przewiduje za naruszenie obowiązków z art. 50 karę do 15 000 000 euro albo do 3% rocznego światowego obrotu (art. 99 ust. 4 lit. g). Dla małych i średnich firm górną granicą jest niższa z tych dwóch kwot (art. 99 ust. 6). Wysokość kary w konkretnej sprawie zależy m.in. od wagi i czasu trwania naruszenia (art. 99 ust. 7).

Co zrobić krok po kroku?

  1. Spisz kanały, w których publikujesz treści: strona, blog, newsletter, media społecznościowe, reklamy, materiały wideo i nagrania.
  2. Ustal, gdzie powstają treści z AI: grafiki, zdjęcia produktów, wideo z awatarem, głos lektora, teksty.
  3. Oceń grafiki, nagrania i wideo: czy przedstawiają realne osoby, produkty albo miejsca tak, że odbiorca uzna je za prawdziwe. Jeśli tak, to deepfake do oznaczenia.
  4. Oceń teksty: czy informują o sprawach interesu publicznego. Jeśli tak, wyznacz osobę, która sprawdza fakty przed publikacją, i podaj na stronie, kto odpowiada redakcyjnie. Bez tego tekst oznaczasz.
  5. Ustal zasady z wykonawcami. Agencja i freelancer mogą działać w Twoim imieniu i pod Twoją kontrolą, więc w umowie warto zapisać, czy mogą używać AI i kto oznacza treści.
  6. Przygotuj oznaczenia i poinformuj zespół. Teksty oznaczeń możesz przygotować sam albo zacząć od wzoru informacji o AI dla klientów, a zapisy dla wykonawców — od wzoru klauzul AI do umów.

Podstawa prawna

  • Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 (AI Act), tekst skonsolidowany z 27 lipca 2026 r.: art. 3 pkt 3, 4 i 60, art. 50 ust. 1, 2, 4, 5 i 7, art. 99 ust. 4 lit. g, ust. 6 i 7, art. 111 ust. 4, art. 113.
  • Rozporządzenie (UE) 2026/1744 z 8 lipca 2026 r. (Dz.Urz. UE L 2026/1744 z 24.7.2026): art. 1.
  • Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. poz. 1003): art. 5 ust. 1, art. 104 ust. 1, art. 127.
  • Ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.): art. 81 ust. 1.
  • Wytyczne Komisji Europejskiej w sprawie obowiązków przejrzystości z art. 50 AI Act, C(2026) 5054 z 20 lipca 2026 r. (niewiążące).

Gotowe dokumenty

Oznaczenia i zasady dla zespołu możesz przygotować sam albo zacząć od wzorów. Są w Pakiecie AI Act dla firmy (5 wzorów DOCX, 249 zł z VAT), w tym:

  • informacje o AI dla klientów: oznaczenia deepfake'ów, notę redakcyjną i rejestr weryfikacji tekstów z art. 50 ust. 4 AI Act oraz komunikaty czatbota,
  • klauzule AI do umów z wykonawcami: warianty dopuszczenia AI, weryfikację wyników przez człowieka i klauzulę dla zlecenia budowy czatbota,
  • politykę korzystania z AI z zasadami weryfikacji wyników i oznaczania treści.

Zobacz, co jest w pakiecie AI Act

Wzór nie zastępuje porady prawnej. Dopasowujesz go do swojej firmy według wskazówek w pliku.

Sprawdź u siebie

  • Czy wiesz, które Twoje grafiki i nagrania z AI przedstawiają realne osoby albo produkty?
  • Czy przed publikacją tekstu o przepisach, zdrowiu albo finansach ktoś sprawdza fakty i czy na stronie widać, kto odpowiada redakcyjnie?
  • Czy czatbot na stronie mówi na początku rozmowy, że jest AI?
  • Czy umowa z agencją albo freelancerem mówi, kto oznacza treści z AI?

Dane klientów wpisane do narzędzia AI trafiają też do dostawcy tego narzędzia. Co zrobić, gdy u takiego dostawcy dojdzie do wycieku, opisaliśmy na przykładzie programu do faktur w tekście o wycieku danych w Fakturowni. Pozostałe wzory dokumentów o RODO, AML i AI znajdziesz w katalogu wzorów dokumentów.

Najczęstsze pytania

Czy post w mediach społecznościowych z grafiką z AI trzeba oznaczyć? Tylko wtedy, gdy grafika jest deepfake'iem, czyli realistycznie przedstawia istniejące osoby, produkty, miejsca albo zdarzenia tak, że odbiorca mógłby uznać ją za prawdziwą (art. 3 pkt 60 i art. 50 ust. 4 AI Act). Grafika w oczywisty sposób fantastyczna, np. sfinks lecący nad wieżą Eiffla z przykładu Komisji Europejskiej, takiego obowiązku nie wywołuje.

Czy wystarczy niewidoczny znak wodny albo metadane dodane przez generator? Nie. Według wytycznych Komisji Europejskiej z 20 lipca 2026 r. oznaczenie deepfake'a musi być widoczne albo słyszalne dla odbiorcy bez narzędzi technicznych, a znakowanie maszynowe z art. 50 ust. 2 to obowiązek dostawcy narzędzia, który oznaczenia firmy nie zastępuje.

Czy treści sprzed 2 sierpnia 2026 r. trzeba oznaczyć wstecz? Według wytycznych Komisji Europejskiej nie: deepfake'ów wygenerowanych przed tą datą i tekstów AI opublikowanych przed nią nie oznacza się wstecz. Tekst przygotowany wcześniej, ale opublikowany 2 sierpnia 2026 r. lub później, oznaczasz na zasadach z art. 50 ust. 4 AI Act. Komisja zachęca, by w miarę możliwości oznaczać też starsze deepfake'i.

Czy tłumaczenie tekstu przez AI trzeba oznaczać? Jeśli tłumaczony tekst informuje o sprawach interesu publicznego, obowiązek z art. 50 ust. 4 może dotyczyć także tłumaczenia z AI. Wytyczne Komisji podają jednak jako przykład wyjątku tłumaczenie tekstu napisanego przez człowieka, które sprawdził człowiek, gdy ktoś ponosi za publikację odpowiedzialność redakcyjną.


Stan prawny na 29 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

← Wszystkie artykuły