Kodeks cywilny nie podaje listy obowiązkowych punktów umowy zlecenia. Te, których brak kosztuje najwięcej, wynikają z ustawy o minimalnym wynagrodzeniu i z przepisów o ZUS. Zebraliśmy je poniżej, razem z tym, co od 8 lipca 2026 r. może zrobić inspektor pracy, gdy zlecenie wygląda jak etat.
Kogo dotyczy minimalna stawka godzinowa 2027?
Stawka dotyczy umów zlecenia (art. 734 Kodeksu cywilnego) i umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 KC). Chroni wykonawcę, który jest osobą fizyczną i:
- nie prowadzi działalności gospodarczej albo
- prowadzi jednoosobową firmę, ale nie zatrudnia pracowników i nie zawiera umów ze zleceniobiorcami
— jeśli wykonuje zlecenie na rzecz przedsiębiorcy albo innej jednostki organizacyjnej, w ramach ich działalności (art. 1 pkt 1b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu). Stawka obejmuje więc także jednoosobową firmę bez pracowników, która świadczy usługi na podstawie umowy, do której stosuje się przepisy o zleceniu.
Stawka nie obowiązuje, gdy o miejscu i czasie pracy decyduje sam wykonawca, a wynagrodzenie jest wyłącznie prowizyjne, czyli zależy np. od liczby zawartych umów, sprzedaży albo obrotu (art. 8d ust. 1 pkt 1 i ust. 3). Ustawa wyłącza też kilka umów opiekuńczych, np. opiekę nad grupą osób podczas wypoczynków i wycieczek, świadczoną nieprzerwanie dłużej niż dobę (art. 8d ust. 1 pkt 2–5). Nie dotyczy umowy o dzieło, bo to inny typ umowy niż zlecenie.
Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na etacie w 2027 r., jak zmieniają się składki przedsiębiorcy i ile kosztuje pracodawcę pracownik na płacy minimalnej, opisaliśmy w tekście Minimalne wynagrodzenie 2027 a JDG. Tu zajmujemy się samą umową.
Co musi zawierać umowa zlecenia?
Poza stronami i opisem zlecenia kilka zapisów wynika wprost z przepisów. Tabela zbiera je razem z przepisem.
| Zapis w umowie | Co musi z niego wynikać | Przepis |
|---|---|---|
| Przedmiot | jakie czynności albo usługi wykonuje zleceniobiorca | art. 734 § 1 i art. 750 KC |
| Wynagrodzenie | ustalone tak, żeby za każdą godzinę było co najmniej 32,30 zł brutto | art. 8a ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu; Dz.U. 2026 poz. 1213 |
| Forma wypłaty | pieniądze, nie towar ani usługa | art. 8a ust. 5 |
| Termin wypłaty | przy umowie na dłużej niż miesiąc — co najmniej raz w miesiącu | art. 8a ust. 6 |
| Potwierdzanie godzin | w jaki sposób strony potwierdzają liczbę godzin | art. 8b ust. 1 |
| Dzień rozpoczęcia | od tego dnia zleceniobiorca podlega ubezpieczeniom | art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych |
Wynagrodzenie może być godzinowe albo ryczałtowe, np. miesięczne lub za całe zadanie. Ryczałt jest dozwolony, ale gdy po przeliczeniu na godziny wychodzi mniej niż 32,30 zł, zleceniobiorcy należy się wynagrodzenie obliczone według stawki minimalnej (art. 8a ust. 2). Przykład: ryczałt 3000 zł za miesiąc, w którym zleceniobiorca przepracował 100 godzin, daje 30 zł za godzinę. Należy mu się co najmniej 3230 zł (100 × 32,30 zł), czyli dopłata 230 zł.
Zleceniobiorca nie może się zrzec prawa do wynagrodzenia według minimalnej stawki ani przenieść go na inną osobę (art. 8a ust. 4). Zapis typu „strony uzgadniają stawkę niższą niż minimalna” nic więc nie zmienia.
Reszta to postanowienia umowne, które warto mieć, choć ustawa ich nie narzuca: okres obowiązywania, wypowiedzenie, poufność, zwrot wydatków, a przy pracy twórczej przeniesienie praw autorskich z wyliczeniem pól eksploatacji (art. 41 ust. 2 i art. 53 ustawy o prawie autorskim — forma pisemna pod rygorem nieważności).
Jak potwierdzać liczbę godzin na umowie zlecenia?
Sposób wybierają strony i wpisują go do umowy (art. 8b ust. 1). Może to być miesięczna ewidencja godzin podpisywana przez obie strony, zestawienie z systemu rejestracji wejść albo e-mail zleceniobiorcy z liczbą godzin.
Jeśli umowa tego nie określa, zleceniobiorca sam przedkłada informację o liczbie godzin — na papierze, elektronicznie albo w formie dokumentowej, np. e-mailem — przed terminem wypłaty (art. 8b ust. 2). Ta informacja jest wtedy ustawowym sposobem potwierdzenia liczby godzin.
Umowa zawarta ustnie nie zwalnia z tego obowiązku. Jeżeli umowy nie zawarto na piśmie, elektronicznie ani w formie dokumentowej, zleceniodawca przed rozpoczęciem pracy potwierdza zleceniobiorcy w jednej z tych form ustalenia co do potwierdzania godzin (art. 8b ust. 3).
Umowę i dokumenty o liczbie godzin przechowujesz przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie stało się wymagalne (art. 8c). Wypłata niższa niż minimalna stawka za godzinę jest wykroczeniem zagrożonym grzywną od 1000 do 30 000 zł (art. 8e).
Kiedy umowa zlecenia staje się umową o pracę?
Wtedy, gdy praca jest wykonywana pod kierownictwem zleceniodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, za wynagrodzeniem. Takie zatrudnienie jest stosunkiem pracy bez względu na nazwę umowy, a zastąpienie umowy o pracę zleceniem przy tych samych warunkach jest niedopuszczalne (art. 22 § 1–1² Kodeksu pracy).
Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może w takiej sytuacji stwierdzić istnienie stosunku pracy decyzją administracyjną (art. 11 ust. 1 pkt 7a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, dodany ustawą z 11 marca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 473). Warunek: nie wykonano wcześniejszego polecenia inspektora pracy usunięcia naruszeń polegających na niezawarciu umowy o pracę (art. 11 ust. 2 pkt 2). Decyzja od dnia wydania wywołuje skutki w prawie pracy, podatkach, ubezpieczeniach społecznych i zdrowotnym (art. 34 ust. 2j).
Zawarcie umowy cywilnoprawnej tam, gdzie powinna być umowa o pracę, jest wykroczeniem z art. 281 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, zagrożonym grzywną od 2000 do 60 000 zł. Ustawa nowelizująca przewiduje okres przejściowy: kto zawarł taką umowę przed 8 lipca 2026 r. i w ciągu 12 miesięcy od tej daty dobrowolnie zawrze umowę o pracę, nie odpowiada z art. 281 § 1 pkt 1 (art. 16 ustawy z 11 marca 2026 r.).
O tym, czy umowa jest zleceniem, decyduje więc sposób wykonywania pracy, a nie tytuł dokumentu. Przed podpisaniem umowy na 2027 r. warto sprawdzić, czy zleceniodawca nie wyznacza jednostronnie miejsca i godzin pracy i czy nie kieruje nią tak jak pracą pracownika.
Jakie składki i podatek przy umowie zlecenia?
Zleceniodawca jest płatnikiem składek i zaliczek na podatek, więc umowa to dopiero połowa dokumentów. Druga połowa to oświadczenie zleceniobiorcy o jego sytuacji: czy jest uczniem lub studentem, czy ma etat albo firmę, czy chce chorobowe.
- Ubezpieczenia emerytalne i rentowe są obowiązkowe (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), wypadkowe też (art. 12 ust. 1), a chorobowe — dobrowolne, na wniosek zleceniobiorcy (art. 11 ust. 2).
- Uczeń szkoły ponadpodstawowej albo student do 26 lat nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu zlecenia (art. 6 ust. 4).
- Zbieg tytułów — gdy zleceniobiorca ma też etat, firmę albo inne zlecenie — rozstrzyga art. 9. Część progów zależy od kwoty minimalnego wynagrodzenia (art. 9 ust. 1a i 2c w związku z art. 18 ust. 4 pkt 5a), więc od 1 stycznia 2027 r. sytuacja części osób się zmieni; przykłady są w tekście o minimalnym wynagrodzeniu 2027.
- Zgłoszenie do ZUS robi płatnik w ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia (art. 36 ust. 2 i 4), czyli od dnia rozpoczęcia wskazanego w umowie (art. 13 pkt 2).
- Zaliczkę na podatek pobiera zleceniodawca, który prowadzi działalność gospodarczą albo jest osobą prawną lub inną jednostką organizacyjną (art. 41 ust. 1 w związku z art. 13 pkt 8 ustawy o PIT).
Jeśli zlecenie wykonuje osoba z własną firmą, zasady składek dla niej samej opisuje tekst Ile wynosi ZUS dla JDG w 2027 r.?.
Od 2026 r. zlecenie ma też znaczenie dla stażu pracy. Okresy umowy zlecenia, w których wykonawca podlegał ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, wlicza się do okresu zatrudnienia (art. 302¹ § 2 pkt 1 Kodeksu pracy). Potwierdza je zaświadczenie ZUS (§ 12). U pracodawców spoza sektora finansów publicznych przepisy stosuje się od 1 maja 2026 r. (art. 9 ustawy z 26 września 2025 r., Dz.U. 2025 poz. 1423).
Co z umową zlecenia zawartą w 2026 r.?
Umowa zawarta w 2026 r. może trwać dalej, ale od 1 stycznia 2027 r. wynagrodzenie za każdą godzinę nie może być niższe niż 32,30 zł. Jeśli stawka w umowie jest niższa, zleceniobiorcy i tak należy się wynagrodzenie obliczone według stawki minimalnej (art. 8a ust. 2). Ustawa nie nakazuje aneksu, ale aneks albo nowa umowa porządkuje dokumenty: wypłata zgadza się z treścią umowy, a przy kontroli nie trzeba tłumaczyć różnicy.
Przy okazji sprawdź, czy umowa w ogóle określa sposób potwierdzania godzin i czy masz ewidencję za cały 2026 r. — obowiązek przechowywania biegnie 3 lata.
Co zrobić krok po kroku?
- Sprawdź, czy to na pewno zlecenie. Porównaj, jak ma wyglądać praca, z cechami z art. 22 § 1 Kodeksu pracy: kierownictwo, wyznaczone miejsce i czas.
- Ustal wynagrodzenie. Przy ryczałcie przelicz go na przewidywane godziny; od 1 stycznia 2027 r. wychodzi co najmniej 32,30 zł za godzinę.
- Wpisz sposób potwierdzania godzin i termin wypłaty co najmniej raz w miesiącu, jeśli umowa trwa dłużej niż miesiąc.
- Odbierz oświadczenie zleceniobiorcy przed pierwszym dniem i przekaż je osobie, która zgłasza go do ZUS. Na zgłoszenie jest 7 dni.
- Co miesiąc zbieraj ewidencję godzin i rachunek, wypłacaj wynagrodzenie, a umowę i dokumenty o godzinach przechowuj przez 3 lata (art. 8c).
- Przygotuj dokument. Umowa powinna mieć zapisy z tabeli wyżej, a załączniki: ewidencję godzin, oświadczenie dla ZUS i PIT oraz rachunek. Możesz zacząć od wzoru umowy zlecenia z ewidencją godzin.
Podstawa prawna
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), § 2.
- Ustawa z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. 2024 poz. 1773): art. 1 pkt 1a i 1b, art. 8a–8e.
- Kodeks cywilny: art. 734 § 1, art. 750.
- Kodeks pracy: art. 22 § 1–1², art. 281 § 1 pkt 1, art. 302¹.
- Ustawa z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy: art. 11 ust. 1 pkt 7a i ust. 2, art. 34 ust. 2j; ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2026 poz. 473), art. 16 i 20.
- Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2026 poz. 199 ze zm.): art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 4, art. 9, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 2, art. 36 ust. 2 i 4.
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych: art. 13 pkt 8, art. 41 ust. 1.
Gotowe dokumenty
Umowę zlecenia możesz przygotować sam albo zacząć od wzoru. Jest w pakiecie Dokumenty przy zatrudnieniu pierwszego pracownika (6 wzorów DOCX, 229 zł z VAT), razem z:
- umową zlecenia z gwarancją minimalnej stawki godzinowej, trzema wariantami potwierdzania godzin, ewidencją godzin, oświadczeniem zleceniobiorcy dla ZUS i PIT oraz rachunkiem,
- umową o pracę z informacją o warunkach zatrudnienia z art. 29 § 3 Kodeksu pracy, gdy zamiast zlecenia wybierasz etat,
- klauzulami informacyjnymi RODO, także dla zleceniobiorców i kandydatów.
Zobacz, co jest w pakiecie dla pierwszego pracownika
Wzór nie zastępuje porady prawnej. Dopasowujesz go do swojej firmy według wskazówek w pliku.
Sprawdź u siebie
- Czy umowa określa sposób potwierdzania liczby godzin?
- Czy stawka albo ryczałt dają od 1 stycznia 2027 r. co najmniej 32,30 zł za godzinę?
- Czy masz ewidencję godzin i rachunki z ostatnich 3 lat?
- Czy masz aktualne oświadczenie zleceniobiorcy o statusie studenta, etacie albo firmie?
- Czy zleceniobiorcy przekazujesz informacje z art. 13 RODO? Możesz skorzystać z klauzul informacyjnych RODO.
Naliczenie wynagrodzenia ze zlecenia, składek i zaliczki oraz zgłoszenie do ZUS prowadzimy w ramach obsługi kadr i płac: 18 zł netto miesięcznie za zleceniobiorcę, zgłoszenie do ZUS jednorazowo 60 zł netto.
Najczęstsze pytania
Czy umowę zlecenia trzeba zawrzeć na piśmie? Kodeks cywilny nie wymaga dla zlecenia formy pisemnej. Jeśli jednak umowy nie zawarto na piśmie, elektronicznie ani w formie dokumentowej, zleceniodawca przed rozpoczęciem pracy potwierdza zleceniobiorcy w jednej z tych form sposób potwierdzania liczby godzin (art. 8b ust. 3 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu).
Czy minimalna stawka dotyczy zleceniobiorcy z własną firmą? Tak, jeśli prowadzi jednoosobową działalność bez pracowników i bez własnych zleceniobiorców, a umowa jest zleceniem albo umową o świadczenie usług (art. 1 pkt 1b ustawy o minimalnym wynagrodzeniu). Od 1 stycznia 2027 r. to co najmniej 32,30 zł za godzinę.
Czy przy wynagrodzeniu prowizyjnym trzeba płacić minimalną stawkę? Nie, jeżeli wynagrodzenie jest wyłącznie prowizyjne i o miejscu oraz czasie pracy decyduje sam zleceniobiorca (art. 8d ust. 1 pkt 1). Gdy do prowizji dochodzi stała część albo zleceniodawca wyznacza godziny, stawka minimalna obowiązuje.
Jak często trzeba wypłacać wynagrodzenie ze zlecenia? Przy umowie zawartej na dłużej niż miesiąc wynagrodzenie według minimalnej stawki wypłaca się co najmniej raz w miesiącu, w pieniądzu (art. 8a ust. 5 i 6 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu). Przy krótszej umowie termin ustalają strony.
Stan prawny na 29 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.
