Większość dokumentów trzeba mieć przed pierwszym dniem pracy, bo bez orzeczenia lekarskiego i szkolenia BHP pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy. Poniżej lista w kolejności, w jakiej zwykle się je przygotowuje, z terminami i przepisami.
Kogo dotyczy ten tekst?
Jednoosobowej firmy albo spółki, która zatrudnia pierwszą osobę na umowę o pracę. Obowiązki są te same bez względu na formę firmy: pracodawcą jest jednostka organizacyjna albo osoba fizyczna, jeżeli zatrudnia pracowników (art. 3 Kodeksu pracy), więc także właściciel JDG.
Jeśli zamiast etatu planujesz umowę zlecenia, część obowiązków z tego tekstu Cię nie dotyczy, a dochodzą inne: minimalna stawka godzinowa i potwierdzanie godzin. Opisujemy je w tekście Co musi zawierać umowa zlecenia w 2027 r.?.
Jakie dokumenty do zatrudnienia pracownika przygotować przed pierwszym dniem?
| Dokument | Kiedy | Przepis |
|---|---|---|
| Oświadczenie kandydata z danymi osobowymi | przy rekrutacji | art. 22¹ § 1 i 5 Kodeksu pracy |
| Klauzula informacyjna RODO dla kandydata i pracownika | przy zbieraniu danych | art. 13 ust. 1 RODO |
| Skierowanie na wstępne badania lekarskie i orzeczenie | przed dopuszczeniem do pracy | art. 229 § 1, 4 i 4a KP |
| Szkolenie BHP i potwierdzenie zapoznania się z zasadami BHP | przed dopuszczeniem do pracy | art. 237³ § 2, art. 237⁴ § 3 KP |
| Ocena ryzyka zawodowego i informacja o nim dla pracownika | przed pierwszym dniem, razem ze szkoleniem BHP | art. 226 KP |
| Obwieszczenie o systemie i rozkładzie czasu pracy (gdy nie masz regulaminu pracy) | przed dopuszczeniem do pracy | art. 150 § 1 i § 7 w związku z art. 104³ § 2 KP |
| Umowa o pracę na piśmie | przed dopuszczeniem do pracy | art. 29 § 1 i 2 KP |
Dane kandydata. Od kandydata możesz żądać imienia i nazwiska, daty urodzenia i danych kontaktowych, a wykształcenia, kwalifikacji i przebiegu zatrudnienia — tylko gdy to niezbędne na danym stanowisku. Nie pytasz o wynagrodzenie w obecnej i poprzednich pracach (art. 22¹ § 1 i 2 KP). Od zatrudnionego pracownika dodatkowo bierzesz m.in. adres zamieszkania, PESEL i numer rachunku do wypłaty (art. 22¹ § 3).
Klauzula RODO. Gdy zbierasz dane od kandydata i pracownika, podajesz mu informacje z art. 13 RODO: kto jest administratorem, w jakim celu i na jakiej podstawie przetwarzasz dane, komu je przekazujesz (np. biuru kadrowemu), jak długo je przechowujesz i jakie prawa ma ta osoba.
Badania i BHP. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań na danym stanowisku (art. 229 § 4 KP). Badania odbywają się na podstawie Twojego skierowania (art. 229 § 4a) i na Twój koszt (art. 229 § 6). Szkolenie BHP przed dopuszczeniem do pracy też zapewniasz Ty (art. 237³ § 2), a pracownik potwierdza na piśmie albo elektronicznie, że zapoznał się z zasadami BHP (art. 237⁴ § 3). Sam też odbywasz szkolenie BHP w zakresie potrzebnym do obowiązków pracodawcy (art. 237³ § 2¹).
Umowa o pracę. Musi określać strony, adres siedziby pracodawcy (a przy osobie fizycznej bez siedziby — adres zamieszkania), rodzaj umowy, datę zawarcia oraz warunki pracy i płacy, w szczególności rodzaj pracy, miejsce, wynagrodzenie ze składnikami, wymiar czasu pracy i dzień rozpoczęcia pracy (art. 29 § 1 KP). Umowę zawiera się na piśmie. Jeśli nie została tak zawarta, potwierdzasz pracownikowi jej warunki na piśmie przed dopuszczeniem do pracy (art. 29 § 2).
Co przekazać w pierwszym tygodniu i miesiącu?
W 7 dni od dopuszczenia do pracy przekazujesz pracownikowi, na papierze albo elektronicznie, informację o warunkach zatrudnienia: normie i wymiarze czasu pracy, przerwach, odpoczynku, nadgodzinach, urlopie, zasadach wypowiedzenia i innych składnikach wynagrodzenia (art. 29 § 3 pkt 1 lit. a–l KP). Jeżeli nie masz regulaminu pracy, w tej samej informacji podajesz termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty, porę nocną i sposób potwierdzania obecności oraz usprawiedliwiania nieobecności (lit. m). Część tych informacji możesz przekazać, wskazując odpowiednie przepisy (art. 29 § 3¹).
W 30 dni — informację o instytucji zabezpieczenia społecznego, do której wpływają składki, czyli o ZUS (art. 29 § 3 pkt 2).
Akta osobowe zakładasz od początku zatrudnienia. Mają pięć części, od A (dokumenty z rekrutacji, skierowania i orzeczenia lekarskie) do E, a w części B trafiają m.in. umowa, potwierdzenie zapoznania się z zasadami BHP i obwieszczeniem oraz potwierdzenie przekazania informacji o warunkach zatrudnienia (§ 3 rozporządzenia w sprawie dokumentacji pracowniczej, Dz.U. 2026 poz. 474). Dokumentację pracowniczą przechowujesz przez 10 lat od końca roku, w którym stosunek pracy ustał (art. 94 pkt 9b KP). Prowadzisz też ewidencję czasu pracy (art. 149 § 1).
Równe traktowanie. Pracownikowi udostępniasz tekst przepisów o równym traktowaniu w zatrudnieniu — na piśmie w miejscu pracy albo w inny sposób przyjęty w firmie (art. 94¹ KP).
W jakim terminie zgłosić pracownika do ZUS?
W ciągu 7 dni od powstania obowiązku ubezpieczenia (art. 36 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Pracownik podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia nawiązania stosunku pracy (art. 13 pkt 1), a stosunek pracy nawiązuje się w dniu wskazanym w umowie jako dzień rozpoczęcia pracy (art. 26 KP). Od tego dnia liczysz 7 dni. Zgłoszenie należy do pracodawcy jako płatnika składek (art. 36 ust. 2).
Pracodawca jest też płatnikiem zaliczek na podatek: oblicza je i pobiera z wynagrodzenia pracownika (art. 32 ust. 1 ustawy o PIT).
Trzeci termin dotyczy PPK. Umowę o prowadzenie PPK w imieniu pracownika zawierasz po upływie 14 dni zatrudnienia i najpóźniej do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym minęły 3 miesiące zatrudnienia, chyba że pracownik wcześniej złoży deklarację rezygnacji (art. 16 ust. 1 ustawy o PPK). Za osobę, która ukończyła 55 lat, a nie ukończyła 70, umowę zawierasz tylko na jej wniosek, a za osobę po 70. roku życia — wcale (art. 15 ust. 1 i 2). Umowę o zarządzanie PPK z instytucją finansową zawierasz najpóźniej 10 dni roboczych przed dniem, w którym musisz zawrzeć pierwszą umowę o prowadzenie PPK (art. 8 ust. 1). Mikroprzedsiębiorca nie stosuje ustawy, jeśli wszyscy zatrudnieni złożą deklarację rezygnacji (art. 13 ust. 1 pkt 1).
Ile trzeba zapłacić pierwszemu pracownikowi w 2027 r.?
Co najmniej 4950 zł brutto miesięcznie za pełny etat od 1 stycznia 2027 r. (§ 1 rozporządzenia, Dz.U. 2026 poz. 1213; art. 6 ust. 1 ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę). Przy niepełnym etacie minimum liczy się proporcjonalnie do liczby godzin do przepracowania w danym miesiącu (art. 8 ust. 1).
Do minimum nie wliczasz m.in. wynagrodzenia za nadgodziny, dodatku za pracę w nocy ani dodatku stażowego (art. 6 ust. 5). Ile wynosi koszt pracodawcy z jego składkami i jak zmieniają się inne kwoty zależne od płacy minimalnej, policzyliśmy w tekście Minimalne wynagrodzenie 2027 a JDG, w części o JDG w roli pracodawcy. Jeśli zatrudniasz, prowadząc jednoosobową firmę, składki za siebie płacisz dalej osobno — kwoty na 2027 r. są w tekście Ile wynosi ZUS dla JDG w 2027 r.?.
Jakie obowiązki ma pierwszy pracodawca w JDG, a które dochodzą później?
Przy jednym pracowniku nie musisz mieć regulaminu pracy: obowiązek dotyczy pracodawców zatrudniających co najmniej 50 pracowników, a od 20 pracowników — gdy wystąpi o to zakładowa organizacja związkowa (art. 104 § 1¹ i 3 KP). Bez regulaminu systemy i rozkłady czasu pracy ustalasz w obwieszczeniu (art. 150 § 1), a część informacji podajesz pracownikowi indywidualnie (art. 29 § 3 pkt 1 lit. m).
Zadania służby BHP możesz wykonywać sam, jeśli zatrudniasz do 10 pracowników i masz ukończone szkolenie potrzebne do tych zadań (art. 237¹¹ § 1 pkt 1 KP).
Od 5 listopada 2026 r. pracodawca zatrudniający co najmniej 10 pracowników ustala w regulaminie zasady przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności, jeżeli nie ma ich w regulaminie pracy ani układzie zbiorowym (art. 94³a § 1 KP, dodany ustawą z 19 czerwca 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 1046). Na wydanie regulaminu albo dostosowanie regulaminu pracy ustawa daje 6 miesięcy (art. 4 tej ustawy). Obowiązek przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji ma jednak każdy pracodawca, także z jednym pracownikiem (art. 94 pkt 2b i art. 94³ § 1 KP).
Przy danych pracownika pamiętaj o dwóch rzeczach z RODO. Osoba, która w Twoim imieniu ma dostęp do danych, przetwarza je wyłącznie na Twoje polecenie (art. 29 i art. 32 ust. 4 RODO) — w praktyce dokumentuje się to upoważnieniem. A biuro, które prowadzi kadry, przetwarza dane pracowników w Twoim imieniu jako podmiot przetwarzający, więc łączy Was umowa powierzenia (art. 4 pkt 8 i art. 28 ust. 3 RODO).
Co zrobić krok po kroku?
- Ustal warunki: rodzaj umowy, stanowisko, wymiar etatu, wynagrodzenie co najmniej 4950 zł brutto za pełny etat od 1 stycznia 2027 r., dzień rozpoczęcia pracy.
- Przekaż kandydatowi klauzulę RODO i zbieraj tylko dane z art. 22¹ KP.
- Wystaw skierowanie na badania wstępne i poczekaj na orzeczenie bez przeciwwskazań.
- Przygotuj ocenę ryzyka zawodowego, szkolenie BHP i obwieszczenie o czasie pracy.
- Podpisz umowę o pracę przed pierwszym dniem pracy.
- W 7 dni: wręcz informację o warunkach zatrudnienia i zgłoś pracownika do ZUS. Załóż akta osobowe i ewidencję czasu pracy.
- W 30 dni: przekaż informację o ZUS jako instytucji zabezpieczenia społecznego. Po 3 miesiącach zatrudnienia pilnuj terminu PPK.
- Przygotuj dokumenty. Umowa musi mieć elementy z art. 29 § 1 KP, a informacja — punkty z art. 29 § 3. Możesz zacząć od wzoru umowy o pracę z informacją o warunkach zatrudnienia i klauzul informacyjnych RODO dla kandydatów i pracowników.
Podstawa prawna
- Kodeks pracy: art. 3, art. 22¹, art. 26, art. 29 § 1–3¹, art. 94 pkt 2b i 9b, art. 94¹, art. 94³ § 1, art. 94³a, art. 104 § 1¹ i 3, art. 104³ § 2, art. 149 § 1, art. 150 § 1 i 7, art. 226, art. 229 § 1, 4, 4a i 6, art. 237³ § 2 i 2¹, art. 237⁴ § 3, art. 237¹¹ § 1; ustawa z 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. 2026 poz. 1046), art. 4 i 6.
- Rozporządzenie Rady Ministrów z 14 września 2026 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2027 r. (Dz.U. 2026 poz. 1213), § 1; ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę: art. 6 ust. 1 i 5, art. 8 ust. 1.
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych: art. 13 pkt 1, art. 36 ust. 2 i 4.
- Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych: art. 32 ust. 1.
- Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych: art. 8 ust. 1, art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1.
- Rozporządzenie w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz.U. 2026 poz. 474), § 3.
- RODO: art. 4 pkt 8, art. 13 ust. 1, art. 28 ust. 3, art. 29, art. 32 ust. 4.
Gotowe dokumenty
Dokumenty do zatrudnienia możesz przygotować sam albo zacząć od wzorów. Są w pakiecie Dokumenty przy zatrudnieniu pierwszego pracownika (6 wzorów DOCX, 229 zł z VAT), w tym:
- umowa o pracę na okres próbny, czas określony albo nieokreślony, z informacją o warunkach zatrudnienia z art. 29 § 3 KP i listą kontrolną czynności przed pierwszym dniem i w pierwszym miesiącu,
- klauzule informacyjne z art. 13 RODO, m.in. dla kandydatów, pracowników i zleceniobiorców,
- polityka ochrony danych z wzorem upoważnienia i ewidencją upoważnień oraz rejestr czynności przetwarzania.
W pakiecie jest też umowa zlecenia z ewidencją godzin i procedura postępowania przy naruszeniu ochrony danych.
Zobacz, co jest w pakiecie dla pierwszego pracownika
Wzór nie zastępuje porady prawnej. Dopasowujesz go do swojej firmy według wskazówek w pliku.
Sprawdź u siebie
- Czy masz skierowanie na badania i orzeczenie lekarskie przed pierwszym dniem?
- Czy pracownik przeszedł szkolenie BHP i podpisał potwierdzenie?
- Czy umowa ma wszystkie elementy z art. 29 § 1 KP?
- Czy w 7 dni przekazałeś informację o warunkach zatrudnienia i zgłosiłeś pracownika do ZUS?
- Czy kandydat i pracownik dostali klauzulę informacyjną RODO?
Zgłoszenie do ZUS, listy płac, deklaracje i PIT-11 prowadzimy w ramach obsługi kadr i płac: 25 zł netto miesięcznie za pracownika na umowie o pracę, zgłoszenie do ZUS jednorazowo 60 zł netto.
Najczęstsze pytania
Czy pracownik może zacząć pracę przed badaniami lekarskimi? Nie. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań do pracy na danym stanowisku (art. 229 § 4 Kodeksu pracy). Badania wstępne są na koszt pracodawcy (art. 229 § 6).
Czy umowę o pracę można podpisać w pierwszym dniu pracy? Tak, jeśli zrobisz to przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Umowę zawiera się na piśmie, a gdy nie została tak zawarta, pracodawca potwierdza pracownikowi jej warunki na piśmie przed dopuszczeniem do pracy (art. 29 § 2 KP).
Czy JDG z jednym pracownikiem musi mieć regulamin pracy? Nie. Regulamin pracy jest obowiązkowy od 50 pracowników, a od 20 — gdy wniesie o to zakładowa organizacja związkowa (art. 104 § 1¹ i 3 KP). Bez regulaminu ustalasz czas pracy w obwieszczeniu (art. 150 § 1), a termin wypłaty i sposób potwierdzania obecności podajesz w informacji o warunkach zatrudnienia (art. 29 § 3 pkt 1 lit. m).
Czy przy jednym pracowniku trzeba zawrzeć umowę o PPK? Tak, jeśli pracownik ma mniej niż 55 lat i nie zrezygnuje z wpłat: umowę o prowadzenie PPK zawierasz najpóźniej do 10. dnia miesiąca po upływie 3 miesięcy zatrudnienia (art. 16 ust. 1 ustawy o PPK). Za osobę od 55 do 70 lat — tylko na jej wniosek (art. 15 ust. 2). Mikroprzedsiębiorca nie stosuje ustawy, gdy wszyscy zatrudnieni złożą deklarację rezygnacji (art. 13 ust. 1 pkt 1).
Stan prawny na 29 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.
