Zakładanie i prowadzenie firmy · 10 min czytania

Umowa B2B z programistą: jakie zapisy o prawach autorskich?

· 10 listopada 2026
Uścisk dłoni nad jasnym biurkiem: osoba w ciemnym garniturze i krawacie podaje rękę osobie w jasnym swetrze, między nimi otwarty srebrny laptop, na pierwszym planie długopis na czystej kartce i okulary

Kogo dotyczy ten tekst?

Programisty, który prowadzi jednoosobową działalność i pisze kod dla klienta na podstawie umowy B2B, oraz firmy po drugiej stronie: software house'u, startupu albo spółki, która zleca programowanie kontraktorom.

Opisujemy przepisy o prawach autorskich i to, co z nich wynika dla treści umowy. Nie oceniamy konkretnej umowy, bo to porada prawna. Skutki podatkowe przeniesienia praw, w tym dla ulgi IP Box, to temat dla doradcy podatkowego.

Do kogo należą prawa autorskie do kodu pisanego na B2B?

Program komputerowy jest utworem (art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o prawie autorskim) i podlega ochronie jak utwór literacki (art. 74 ust. 1). Ochrona obejmuje wszystkie formy wyrażenia programu, ale nie idee i zasady, na których się opiera (art. 74 ust. 2). Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej (art. 8 ust. 1).

Wyjątek dla pracy na etacie jest wąski. Prawa majątkowe do programu stworzonego przez pracownika w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy przysługują pracodawcy, o ile umowa nie stanowi inaczej (art. 74 ust. 3). Umowa B2B jest zwykle umową o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu (art. 750 Kodeksu cywilnego), więc tej reguły nie ma. Prawa do kodu zostają przy programiście, dopóki umowa ich nie przeniesie, także gdy współpraca trwa latami.

Jaką formę musi mieć przeniesienie praw autorskich w umowie B2B?

Umowa o przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53). Formę pisemną zachowuje własnoręczny podpis na dokumencie (art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego). Równoważna jest forma elektroniczna, czyli oświadczenie opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ § 1 i 2 KC).

E-mail z akceptacją albo zwykły podpis elektroniczny to forma dokumentowa (art. 77² KC). Przeniesienie praw w tej formie jest nieważne. Jeśli strony przenoszą prawa dopiero w osobnym dokumencie, np. w protokole odbioru, wymóg z art. 53 dotyczy tego dokumentu.

Formy pisemnej wymaga też licencja wyłączna (art. 67 ust. 5).

Jakie pola eksploatacji wpisać w umowie z programistą?

Umowa o przeniesienie praw obejmuje tylko pola eksploatacji wyraźnie w niej wymienione (art. 41 ust. 2) i tylko te, które są znane w chwili jej zawarcia (art. 41 ust. 4). Ogólne „przenosi wszystkie prawa” bez listy pól nie spełnia tego wymogu.

Dla programu komputerowego ustawa sama wskazuje, co obejmują prawa majątkowe (art. 74 ust. 4):

  1. trwałe lub czasowe zwielokrotnianie programu w całości lub w części, jakimikolwiek środkami i w jakiejkolwiek formie;
  2. tłumaczenie, przystosowywanie, zmiany układu i jakiekolwiek inne zmiany w programie;
  3. rozpowszechnianie, w tym użyczenie lub najem programu albo jego kopii.

Gdy program ma działać w sieci, np. jako usługa online, przydaje się też pole z art. 50 pkt 3: publiczne udostępnianie utworu tak, aby każdy mógł mieć do niego dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym. Dokumentacja i grafiki, które programista tworzy obok kodu, mogą być osobnymi utworami, więc umowa powinna je objąć wprost.

Co się dzieje, gdy umowa B2B nie przenosi praw autorskich?

W braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa uważa się, że twórca udzielił licencji (art. 65). Taka licencja ma ustawowe ograniczenia:

  • jest niewyłączna, jeśli umowa nie zastrzega wyłączności — programista może udzielić licencji na ten sam kod innym (art. 67 ust. 2);
  • uprawnia do korzystania z utworu przez 5 lat na terytorium państwa, w którym licencjobiorca ma siedzibę albo miejsce zamieszkania, chyba że umowa stanowi inaczej, a po tym czasie wygasa (art. 66 ust. 1 i 2);
  • licencjobiorca nie może upoważnić innej osoby do korzystania z utworu, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 67 ust. 3);
  • licencję na czas nieoznaczony twórca może wypowiedzieć z zachowaniem terminów umownych, a w ich braku na rok naprzód, na koniec roku kalendarzowego (art. 68 ust. 1).

Dla software house'u ma to znaczenie w łańcuchu umów. Klientowi może przekazać tylko to, co sam ma: nabywca praw może przenieść je dalej, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 41 ust. 1 pkt 2), a licencjobiorca bez zapisu w umowie nie upoważni do korzystania z kodu nikogo innego (art. 67 ust. 3).

Kiedy prawa autorskie do kodu przechodzą na zamawiającego?

Umowa zobowiązująca do przeniesienia praw przenosi na nabywcę prawo do wyłącznego korzystania z utworu na określonych polach z chwilą przyjęcia utworu, chyba że postanowiono inaczej (art. 64). Strony mogą więc związać przeniesienie z odbiorem, z zapłatą wynagrodzenia albo z inną chwilą, np. przekazaniem kodu do repozytorium zamawiającego.

Umowa nie może jednak dotyczyć wszystkich utworów albo wszystkich utworów określonego rodzaju tego samego twórcy, które mają powstać w przyszłości — w tej części jest nieważna (art. 41 ust. 3). Dlatego przeniesienie w umowie B2B łączy się z utworami tworzonymi w ramach opisanego zakresu usług, a nie ze wszystkim, co programista napisze.

Jakie zapisy o prawach autorskich powinna mieć umowa B2B?

Siedem postanowień, które wynikają wprost z przepisów:

  1. Wyraźne przeniesienie autorskich praw majątkowych albo, jeśli taki jest zamiar stron, licencja z określeniem, czy jest wyłączna. Bez tego działa art. 65.
  2. Lista pól eksploatacji, w tym pola z art. 74 ust. 4 i te, na których zamawiający będzie korzystał z kodu (art. 41 ust. 2).
  3. Chwila przeniesienia praw: odbiór, zapłata albo inne zdarzenie (art. 64).
  4. Zgoda na opracowania. Jeśli umowa nie stanowi inaczej, twórca zachowuje wyłączne prawo zezwalania na wykonywanie zależnego prawa autorskiego, nawet po przeniesieniu całości praw majątkowych (art. 46). Zamawiający, który chce rozwijać kod sam albo przez innych wykonawców, potrzebuje tego zapisu.
  5. Wynagrodzenie za przeniesienie. Jeśli umowa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje odrębne wynagrodzenie za korzystanie z utworu na każdym odrębnym polu eksploatacji (art. 45). Umowa zwykle wskazuje, że wynagrodzenie z umowy obejmuje wszystkie pola. Przepisy o godziwym wynagrodzeniu i o jego podwyższeniu przez sąd (art. 43 i 44) do programów komputerowych się nie stosuje (art. 77 ust. 1).
  6. Autorskie prawa osobiste. Nie można się ich zrzec ani ich zbyć (art. 16). Przy programie komputerowym z wyliczenia w art. 16 zostają prawo do autorstwa i do oznaczenia utworu nazwiskiem, pseudonimem albo udostępnienia go anonimowo (pkt 1–2), bo pkt 3–5 do programów się nie stosuje (art. 77 ust. 1). Umowa może opisać, jak te prawa będą wykonywane.
  7. Kod źródłowy i dokumentacja. Jeśli umowa nie stanowi inaczej, przejście praw nie przenosi własności egzemplarza utworu (art. 52 ust. 2). Umowa określa więc, co, kiedy i w jakiej postaci programista przekazuje: kod źródłowy, repozytorium, dokumentację.

Obok praw autorskich umowa B2B zwykle reguluje poufność, a gdy programista ma dostęp do danych osobowych klientów zamawiającego — powierzenie przetwarzania. Taka umowa określa m.in. przedmiot i czas trwania przetwarzania, rodzaj danych oraz obowiązki i prawa administratora (art. 28 ust. 3 RODO).

Co zrobić krok po kroku?

  1. Spisz, co programista tworzy: kod, dokumentację, grafiki, testy.
  2. Ustal, jak zamawiający będzie z tego korzystał: wdrożenie u siebie, sprzedaż licencji, usługa online, przekazanie klientowi.
  3. Przełóż to na pola eksploatacji i zdecyduj: przeniesienie praw czy licencja, a przy licencji — wyłączna czy nie.
  4. Ustal chwilę przeniesienia, zgodę na opracowania, dalsze przeniesienie i przekazanie kodu źródłowego.
  5. Sprawdź, czy kod już napisany przed podpisaniem umowy jest w niej wskazany — przeniesienie praw do niego też wymaga formy pisemnej (art. 53).
  6. Podpiszcie umowę odręcznie albo kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi (art. 78 § 1 i art. 78¹ KC).
  7. Przygotuj dokument. Umowa musi zawierać pola eksploatacji (art. 41 ust. 2) i mieć formę pisemną (art. 53). Możesz zacząć od wzoru umowy współpracy B2B, który ma pola dla programów komputerowych z art. 74 ust. 4, wybór chwili przeniesienia praw i protokół przekazania utworów.

Podstawa prawna

  • Ustawa z 4.02.1994 o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2025 poz. 24 ze zm.): art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1, art. 16, art. 41 ust. 1–4, art. 43–46, art. 50, art. 52 ust. 2, art. 53, art. 64–68, art. 74, art. 77 ust. 1.
  • Kodeks cywilny (Dz.U. 2026 poz. 795): art. 77², art. 78 § 1, art. 78¹, art. 750.
  • Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO): art. 28 ust. 3.

Gotowe dokumenty

Umowę możesz przygotować sam albo zacząć od wzoru. Jest w pakiecie Dokumenty dla firmy usługowej B2B i IT (8 wzorów DOCX, 279 zł z VAT), razem z:

  • umową B2B z przeniesieniem autorskich praw majątkowych, polami eksploatacji dla programów komputerowych z art. 74 ust. 4 i wyborem chwili przeniesienia,
  • umową o zachowaniu poufności (NDA) na rozmowy przed rozpoczęciem współpracy,
  • umową powierzenia przetwarzania danych z elementami z art. 28 ust. 3 RODO, na wypadek dostępu do danych osobowych klienta.

Zobacz, co jest w pakiecie dla firmy B2B i IT

Wzór nie zastępuje porady prawnej. Dopasowujesz go do swojej współpracy według wskazówek w pliku.

Sprawdź u siebie

Prowadzimy księgowość dla programistów na B2B: ryczałt od 149 zł netto / mies., KPiR od 199 zł netto / mies., z ewidencją do IP Box i fakturami dla klientów z UE i USA.

Przy okazji sprawdź:

Najczęstsze pytania

Czy programista może użyć tego samego kodu u innego klienta po przeniesieniu praw? Po przeniesieniu nabywca ma prawo do wyłącznego korzystania z utworu na polach wymienionych w umowie (art. 64 ustawy o prawie autorskim), więc korzystanie z tego kodu na tych polach wymaga jego zgody. Ochrona nie obejmuje idei i zasad, na których opiera się program (art. 74 ust. 2).

Czy przeniesienie praw autorskich można podpisać zwykłym podpisem elektronicznym? Nie. Przeniesienie wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności (art. 53), a formie pisemnej odpowiada tylko forma elektroniczna z kwalifikowanym podpisem elektronicznym (art. 78¹ Kodeksu cywilnego). E-mail albo zwykły podpis elektroniczny to forma dokumentowa (art. 77² KC).

Czym różni się licencja od przeniesienia praw autorskich do kodu? Po przeniesieniu prawa majątkowe przechodzą na nabywcę i może on przenieść je dalej, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 41 ust. 1 pkt 2). Licencja jest upoważnieniem do korzystania: bez innych zapisów jest niewyłączna, obowiązuje 5 lat na terytorium państwa licencjobiorcy i nie pozwala udzielać dalszych licencji (art. 66 ust. 1, art. 67 ust. 2 i 3).

Czy umowa B2B może przenieść prawa do kodu, który powstanie w przyszłości? Może dotyczyć utworów, które dopiero powstaną w ramach opisanych usług, ale jest nieważna w części dotyczącej wszystkich przyszłych utworów albo wszystkich przyszłych utworów określonego rodzaju tego samego twórcy (art. 41 ust. 3). Prawa przechodzą z chwilą przyjęcia utworu, chyba że umowa wskazuje inną chwilę (art. 64).


Stan prawny na 29 października 2026 r. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.

← Wszystkie artykuły