Wzór DOCX · AML · stan prawny na 29 października 2026 r.
Oświadczenie PEP dla klienta i beneficjenta rzeczywistego — wzór
Instytucja obowiązana ustala, czy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (PEP), i może w tym celu przyjąć od klienta oświadczenie w formie pisemnej lub dokumentowej pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 46 ust. 1 ustawy AML). Oświadczenie musi zawierać klauzulę: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”
- Plik DOCX do edycji
- Pola do uzupełnienia podświetlone
- Wskazówki przy trudnych miejscach
- Podstawa prawna z numerami artykułów
Co jest w pliku
- Wersję dla klienta będącego osobą fizyczną (także JDG) z pytaniem o zajmowanie stanowiska w ostatnich 12 miesiącach.
- Wersję dla beneficjenta rzeczywistego spółki oraz tabelę informacyjną dla reprezentanta klienta.
- Klauzulę z art. 46 ust. 1 ustawy w brzmieniu ustawowym.
- Pouczenie z pełnymi kategoriami stanowisk z art. 2 ust. 2 pkt 11 lit. a–j oraz definicjami członka rodziny (pkt 3) i bliskiego współpracownika (pkt 12).
- Główne grupy polskich stanowisk z rozporządzenia w sprawie wykazu stanowisk PEP (Dz. U. z 2025 r. poz. 502).
- Miejsce na źródło majątku i środków — potrzebne przy wzmożonych środkach.
Spis rozdziałów
- Wersja I. Oświadczenie klienta będącego osobą fizyczną
- Wersja II. Oświadczenie beneficjenta rzeczywistego klienta
- Część III. Pouczenie — kto jest PEP, członkiem rodziny i bliskim współpracownikiem
Kto potrzebuje tego dokumentu
- Biura rachunkowe, doradcy podatkowi, pośrednicy w obrocie nieruchomościami i inne instytucje obowiązane przyjmujące klientów.
- Klienci będący osobami fizycznymi i przedsiębiorcy prowadzący JDG.
- Beneficjenci rzeczywiści spółek i innych jednostek.
- Firmy, które chcą jednym dokumentem objąć PEP, członków rodziny i bliskich współpracowników.
Kiedy odebrać oświadczenie PEP i co zrobić, gdy klient zajmuje eksponowane stanowisko polityczne?
Ustawa AML wymaga, żebyś ustalił, czy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, i wdrożył w tym celu procedury oparte na analizie ryzyka (art. 46 ust. 1). Oświadczenie jest jednym ze sposobów — ustawa mówi, że instytucja „może” je przyjąć — dlatego zwykle odbierasz je przy przyjęciu klienta, razem z kartą klienta, i porównujesz z innymi informacjami, którymi dysponujesz. Wzór ma dwie wersje: dla klienta będącego osobą fizyczną, także prowadzącą JDG, i dla każdego beneficjenta rzeczywistego spółki.
Forma pisemna oznacza podpis własnoręczny albo kwalifikowany podpis elektroniczny (art. 78 i 78¹ Kodeksu cywilnego), a dokumentowa — dokument, z którego wynika, kto złożył oświadczenie (art. 77² KC). Przy beneficjencie rzeczywistym, który nie jest klientem, trzeba pamiętać, że art. 46 ust. 1 mówi o oświadczeniu przyjmowanym „od klienta”, więc rygor odpowiedzialności karnej wobec takiej osoby budzi wątpliwości.
Gdy odpowiedź jest twierdząca, wobec PEP stosujesz wzmożone środki: uzyskujesz akceptację kadry kierowniczej wyższego szczebla na nawiązanie lub kontynuację relacji, ustalasz źródło majątku klienta i źródło pochodzenia wartości majątkowych oraz intensyfikujesz bieżące monitorowanie (art. 46 ust. 2). Wynik zapisujesz w karcie klienta, a oświadczenie przechowujesz razem z dokumentacją klienta przez 5 lat od zakończenia stosunków gospodarczych (art. 49 ust. 1).
Polskie stanowiska wymienia rozporządzenie wydane na podstawie art. 46c ustawy, czyli wykaz stanowisk PEP (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 502) — m.in. Prezydent RP, Prezes Rady Ministrów, wiceprezes Rady Ministrów, minister, sekretarz stanu i podsekretarz stanu. Definicja ustawowa wyłącza stanowiska średniego i niższego szczebla (art. 2 ust. 2 pkt 11), a wśród kategorii lit. a–j są też m.in. członkowie organów organizacji międzynarodowych (lit. h).
Najczęstsze błędy
- Oświadczenie bez klauzuli. Bez klauzuli o świadomości odpowiedzialności karnej oświadczenie nie spełnia wymogu art. 46 ust. 1 ustawy AML. Klauzulę przepisuje się dosłownie.
- Pytanie tylko o samego klienta. Ustalenie dotyczy także beneficjenta rzeczywistego (art. 46 ust. 1), a przepisy stosuje się odpowiednio do członków rodziny i bliskich współpracowników PEP (art. 46 ust. 6).
- Brak akceptacji przy odpowiedzi „tak”. Nawiązanie lub kontynuacja relacji z PEP wymaga akceptacji kadry kierowniczej wyższego szczebla (art. 46 ust. 2 pkt 1). Podpis klienta na oświadczeniu jej nie zastępuje.
- Status ustalony raz na zawsze. Wobec osoby, która przestała zajmować stanowisko, środki uwzględniające ryzyko stosuje się co najmniej 12 miesięcy (art. 46 ust. 5). Status warto sprawdzać przy każdym przeglądzie klienta.
Fragment wzoru
Tak wygląda treść w pliku — pola do uzupełnienia są podświetlone.
Część III. Pouczenie — kto jest PEP, członkiem rodziny i bliskim współpracownikiem
1.Osobami zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne są — z wyłączeniem grup stanowisk średniego i niższego szczebla — osoby zajmujące znaczące stanowiska publiczne lub pełniące znaczące funkcje publiczne, w tym (art. 2 ust. 2 pkt 11 ustawy):
–a) szefowie państw, szefowie rządów, ministrowie, wiceministrowie oraz sekretarze stanu;
–b) członkowie parlamentu lub podobnych organów ustawodawczych;
–c) członkowie organów zarządzających partii politycznych;
–d) członkowie sądów najwyższych, trybunałów konstytucyjnych oraz innych organów sądowych wysokiego szczebla, których decyzje nie podlegają zaskarżeniu, z wyjątkiem trybów nadzwyczajnych;
–e) członkowie trybunałów obrachunkowych lub zarządów banków centralnych;
–f) ambasadorowie, chargés d’affaires oraz wyżsi oficerowie sił zbrojnych;
–g) członkowie organów administracyjnych, zarządczych lub nadzorczych przedsiębiorstw państwowych, spółek z udziałem Skarbu Państwa, w których ponad połowa akcji albo udziałów należy do Skarbu Państwa lub innych państwowych osób prawnych;
–h) dyrektorzy, zastępcy dyrektorów oraz członkowie organów organizacji międzynarodowych lub osoby pełniące równoważne funkcje w tych organizacjach;
–i) dyrektorzy generalni w urzędach naczelnych i centralnych organów państwowych oraz dyrektorzy generalni urzędów wojewódzkich;
–j) inne osoby zajmujące stanowiska publiczne lub pełniące funkcje publiczne w organach państwa lub centralnych organach administracji rządowej.
Jak wdrożyć dokument
- 1.Wybierz wersję: I dla klienta będącego osobą fizyczną, II dla każdego beneficjenta rzeczywistego spółki.
- 2.Wpisz dane instytucji i składającego.
- 3.Przekaż oświadczenie razem z pouczeniem z części III — do podpisu odręcznego, kwalifikowanego albo w formie dokumentowej.
- 4.Przy odpowiedzi twierdzącej uzyskaj akceptację kadry kierowniczej i ustal źródło majątku i środków.
- 5.Porównaj oświadczenie z innymi źródłami i zapisz wynik w karcie klienta.
Najczęstsze pytania
Kto jest PEP według ustawy AML?
To osoba zajmująca znaczące stanowisko publiczne lub pełniąca znaczącą funkcję publiczną, z wyłączeniem stanowisk średniego i niższego szczebla — m.in. szefowie państw i rządów, ministrowie, wiceministrowie, parlamentarzyści, członkowie organów zarządzających partii, sędziowie sądów najwyższych, ambasadorowie, członkowie organów spółek z większościowym udziałem Skarbu Państwa (art. 2 ust. 2 pkt 11 lit. a–j). Polskie stanowiska wymienia rozporządzenie wydane na podstawie art. 46c ustawy (Dz. U. z 2025 r. poz. 502).
Czy oświadczenie PEP można złożyć mailowo?
Tak. Art. 46 ust. 1 ustawy AML dopuszcza oświadczenie w formie pisemnej lub dokumentowej. Forma dokumentowa wymaga złożenia oświadczenia w postaci dokumentu w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej (art. 77² Kodeksu cywilnego) — wystarczy np. skan podpisanego oświadczenia albo e-mail, z którego wynika, kto je złożył. Oświadczenie musi zawierać klauzulę o świadomości odpowiedzialności karnej.
Jak długo po odejściu ze stanowiska osoba jest traktowana jak PEP?
Instytucja stosuje wobec takiej osoby środki uwzględniające wyższe ryzyko do czasu ustalenia, że takie ryzyko nie występuje, jednak nie krócej niż przez 12 miesięcy od zaprzestania zajmowania stanowiska (art. 46 ust. 5 ustawy AML).
Co grozi za złożenie fałszywego oświadczenia PEP?
Do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, gdy ustawa pozwala odebrać je pod rygorem odpowiedzialności karnej, stosuje się przepisy o fałszywych zeznaniach (art. 233 § 6 Kodeksu karnego). Grozi za to kara pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8 (art. 233 § 1).
Czy członek rodziny PEP też jest objęty wzmożonymi środkami?
Tak. Przepisy o PEP stosuje się odpowiednio do członków rodziny — małżonka lub partnera, dzieci i ich małżonków lub partnerów oraz rodziców — a także do osób znanych jako bliscy współpracownicy (art. 46 ust. 6 w związku z art. 2 ust. 2 pkt 3 i 12 ustawy AML).
