Pakiet · 5 wzorów DOCX · 349 zł (osobno 615 zł)

Dokumentacja AML — pakiet 5 wzorów dla instytucji obowiązanej

Instytucja obowiązana z art. 2 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu musi mieć udokumentowaną ocenę ryzyka (art. 27) i wewnętrzną procedurę (art. 50), stosować środki bezpieczeństwa finansowego wobec klientów i umożliwić anonimowe zgłaszanie naruszeń (art. 53). Pakiet zawiera wszystkie te dokumenty, spójne ze sobą.

Dla kogo jest pakiet

  • biura rachunkowe (usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych) i przedsiębiorcy, których podstawową działalnością jest prowadzenie ksiąg podatkowych, sporządzanie deklaracji lub doradztwo podatkowe
  • pośrednicy w obrocie nieruchomościami
  • doradcy podatkowi i firmy świadczące usługi dla spółek
  • przedsiębiorcy przyjmujący lub dokonujący płatności za towary w gotówce od równowartości 10 000 euro

Jakie dokumenty AML są obowiązkowe i w jakiej kolejności je przygotować?

Ustawa AML wprost wymaga trzech dokumentów. Pierwszy to ocena ryzyka AML instytucji, sporządzona na papierze lub elektronicznie (art. 27 ust. 3). Drugi — wewnętrzna procedura zaakceptowana przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla (art. 50 ust. 1 i 3). Trzeci — procedura anonimowego zgłaszania naruszeń (art. 53 ust. 1). Za brak każdego z nich grozi kara administracyjna (art. 147 pkt 2, 7 i 10). Do tego dochodzi obowiązek dokumentowania środków bezpieczeństwa finansowego wobec klientów (art. 34 ust. 3) — do tego służy karta klienta.

Karta klienta i oświadczenie PEP to sposób wykonania obowiązków, a nie dokumenty o nazwie z ustawy. Ustawa każe ustalić, czy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne, i pozwala w tym celu przyjąć oświadczenie (art. 46 ust. 1). Formę dokumentowania środków wybierasz sam, ale na żądanie organu kontroli musisz wykazać, że były odpowiednie do poziomu ryzyka (art. 34 ust. 3).

Kolejność ma znaczenie, bo dokumenty się do siebie odwołują. Zacznij od oceny ryzyka instytucji, bo na niej opiera się procedura. Potem przyjmij procedurę AML i wyznacz role z art. 6–9, następnie procedurę zgłoszeń, a na końcu wdróż kartę klienta i oświadczenie PEP do codziennej obsługi. Ustawa wymaga też zapewnienia udziału osób wykonujących obowiązki AML w programach szkoleniowych (art. 52 ust. 1).

W jednoosobowej działalności zadania kadry kierowniczej wyższego szczebla i pracownika odpowiedzialnego wykonuje właściciel (art. 9), a obowiązek szkoleń stosuje się odpowiednio (art. 52 ust. 3). Dokumentację uzyskaną przy stosowaniu środków bezpieczeństwa finansowego przechowujesz 5 lat od zakończenia stosunków gospodarczych z klientem (art. 49 ust. 1).

Najczęstsze błędy

  • Procedura bez oceny ryzyka. Procedura AML ma określać zasady rozpoznawania i oceny ryzyka (art. 50 ust. 2), a ocena instytucji z art. 27 jest odrębnym dokumentem. Jedno bez drugiego nie wystarcza.
  • Pominięta procedura zgłoszeń. Art. 53 ustawy AML wymaga osobnej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń, a jej niewdrożenie jest naruszeniem z art. 147 pkt 10.
  • Karta klienta wypełniona raz. Bieżące monitorowanie obejmuje aktualizowanie danych (art. 34 ust. 1 pkt 4 lit. c), a środki stosuje się ponownie m.in. po zmianie danych klienta lub beneficjenta (art. 35 ust. 2).
  • Brak akceptacji kadry kierowniczej. Procedura i każda jej aktualizacja przed wprowadzeniem wymagają akceptacji kadry kierowniczej wyższego szczebla (art. 50 ust. 3).

Najczęstsze pytania

Kto jest instytucją obowiązaną AML?

Podmioty wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu — m.in. biura rachunkowe, doradcy podatkowi, pośrednicy w obrocie nieruchomościami, kantory i przedsiębiorcy przyjmujący lub dokonujący płatności za towary w gotówce od równowartości 10 000 euro. Status nie zależy od wielkości firmy.

Czy jednoosobowa działalność musi mieć procedurę AML?

Tak, jeśli jest instytucją obowiązaną. Art. 50 ustawy AML nie zwalnia małych podmiotów z wewnętrznej procedury — jej zakres dostosowujesz do charakteru i rozmiaru działalności. Wzór ma warianty dla firmy bez pracowników.

Jak często aktualizować ocenę ryzyka AML?

Ocenę ryzyka instytucji z art. 27 ustawy AML aktualizuje się w razie potrzeby, nie rzadziej niż co 2 lata (art. 27 ust. 3), w szczególności po zmianach czynników ryzyka. Wzór ma tabelę przeglądów, żeby było widać, kiedy dokument był aktualizowany.

Co zmieni się w 2027 roku?

Od 10 lipca 2027 r. stosuje się unijne rozporządzenie AMLR (2024/1624), które bezpośrednio ureguluje część obowiązków. Wzory są zgodne z prawem obowiązującym dziś; przed tą datą procedurę trzeba będzie przejrzeć.