Wzór DOCX · AML · stan prawny na 29 października 2026 r.

Procedura AML dla biura rachunkowego i małej firmy — wzór

Każda instytucja obowiązana — m.in. biuro rachunkowe, doradca podatkowy, pośrednik w obrocie nieruchomościami czy kantor — musi wprowadzić wewnętrzną procedurę AML (art. 50 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu). Art. 50 ust. 2 wymienia 11 elementów, które procedura musi określać, a przed wprowadzeniem akceptuje ją kadra kierownicza wyższego szczebla (art. 50 ust. 3). Niewprowadzenie procedury podlega karze administracyjnej (art. 147 pkt 7).

  • Plik DOCX do edycji
  • Pola do uzupełnienia podświetlone
  • Wskazówki przy trudnych miejscach
  • Podstawa prawna z numerami artykułów

Co jest w pliku

  • 15 paragrafów obejmujących wszystkie 11 elementów z art. 50 ust. 2 i tabelę zgodności „element ustawy → paragraf procedury”.
  • Trzy warianty ról z art. 6–9: działalność jednoosobowa, JDG z pracownikami, spółka z zarządem.
  • Środki bezpieczeństwa finansowego: identyfikacja i weryfikacja, beneficjent rzeczywisty i CRBR, środki uproszczone (art. 42) i wzmożone (art. 43–46), w tym PEP i państwa trzecie wysokiego ryzyka.
  • Listy sankcyjne: listy GIIF, sankcje UE i lista z ustawy z 13 kwietnia 2022 r., z trybem zamrożenia; przy listach GIIF z art. 118 — informacja do GIIF w 2 dni robocze (art. 119 ust. 2).
  • Zawiadomienia i terminy: art. 72, 74, 86, 89 i 90, wstrzymanie transakcji, tajemnica z art. 54.
  • Szkolenia, kontrola wewnętrzna, przechowywanie dokumentów przez 5 lat i odesłanie do procedury anonimowych zgłoszeń.
  • Załączniki: oświadczenie pracownika, rejestr szkoleń, rejestr zawiadomień do GIIF, prokuratora i organu CRBR.

Spis rozdziałów

  1. Metryka dokumentu
  2. § 1. Postanowienia ogólne
  3. § 2. Role i odpowiedzialność (art. 6–9 Ustawy)
  4. § 3. Ocena ryzyka instytucji (art. 27 Ustawy)
  5. § 4. Rozpoznawanie i ocena ryzyka klienta (art. 50 ust. 2 pkt 2)
  6. § 5. Działania ograniczające ryzyko i zarządzanie nim (art. 50 ust. 2 pkt 1 i 3)
  7. § 6. Środki bezpieczeństwa finansowego (art. 50 ust. 2 pkt 4)
  8. § 7. Szczególne środki ograniczające — listy sankcyjne
  9. § 8. Rozbieżności z CRBR (art. 50 ust. 2 pkt 10)
  10. § 9. Utrudnienia w weryfikacji beneficjenta rzeczywistego (art. 50 ust. 2 pkt 11)
  11. § 10. Przechowywanie dokumentów i informacji (art. 50 ust. 2 pkt 5)
  12. § 11. Przekazywanie informacji i zawiadomień (art. 50 ust. 2 pkt 6)
  13. § 12. Upowszechnianie wiedzy i szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 7)
  14. § 13. Zgłaszanie naruszeń przez Pracowników (art. 50 ust. 2 pkt 8)
  15. § 14. Kontrola wewnętrzna i nadzór zgodności (art. 50 ust. 2 pkt 9)
  16. § 15. Przegląd procedury i postanowienia końcowe
  17. Tabela zgodności z art. 50 ust. 2 Ustawy
  18. Akceptacja
  19. Załącznik nr 1. Oświadczenie Pracownika o zapoznaniu się z procedurą
  20. Załącznik nr 2. Rejestr szkoleń AML
  21. Załącznik nr 3. Rejestr zawiadomień i informacji przekazanych do GIIF, prokuratora i organu CRBR

Kto potrzebuje tego dokumentu

  • Biura rachunkowe — usługowe prowadzenie ksiąg rachunkowych (art. 2 ust. 1 pkt 17) oraz KPiR, ryczałt, deklaracje i doradztwo podatkowe jako podstawowa działalność (pkt 15a).
  • Doradcy podatkowi (pkt 14 i 15) oraz firmy świadczące usługi dla spółek: zakładanie spółek, adres siedziby, funkcje w zarządzie (pkt 16).
  • Pośrednicy w obrocie nieruchomościami (pkt 18) i kantory (pkt 11).
  • Przedsiębiorcy przyjmujący lub dokonujący płatności za towary w gotówce od równowartości 10 000 euro (pkt 23) oraz handel dziełami sztuki i antykami (pkt 24a).
  • Jednoosobowe działalności bez pracowników — ustawa przypisuje wtedy wszystkie role właścicielowi (art. 9).

Co musi zawierać wewnętrzna procedura AML i kto ją zatwierdza?

Wewnętrzna procedura AML określa zasady z art. 50 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu: działania ograniczające ryzyko, sposób rozpoznawania i oceny ryzyka, środki zarządzania nim, stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego, przechowywanie dokumentów, przekazywanie informacji i zawiadomień do GIIF, upowszechnianie wiedzy wśród pracowników, zgłaszanie naruszeń, kontrolę wewnętrzną, odnotowywanie rozbieżności z CRBR i dokumentowanie utrudnień przy weryfikacji tożsamości beneficjenta rzeczywistego. Każdą część dopasowujesz do charakteru, rodzaju i rozmiaru działalności, więc procedura jednoosobowego biura może być krótsza niż procedura spółki z kilkunastoma pracownikami.

Procedurę i każdą jej zmianę przed wprowadzeniem do stosowania akceptuje kadra kierownicza wyższego szczebla (art. 50 ust. 3). Ustawa wymaga też wyznaczenia osób do konkretnych ról: kadry kierowniczej odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków (art. 6), członka zarządu, jeśli firma ma zarząd (art. 7), oraz pracownika na stanowisku kierowniczym, który odpowiada za zgodność i przekazuje zawiadomienie do GIIF w imieniu instytucji (art. 8). W działalności prowadzonej jednoosobowo te zadania wykonuje sam właściciel (art. 9).

Aktualizacja procedury AML nie ma w ustawie sztywnego terminu: procedura podlega bieżącej weryfikacji i w razie potrzeby aktualizacji (art. 50 ust. 1). W praktyce zmieniasz ją razem z oceną ryzyka instytucji, którą aktualizuje się nie rzadziej niż co 2 lata (art. 27 ust. 3), oraz po zmianie przepisów. Od 10 lipca 2027 r. stosuje się unijne rozporządzenie AMLR (2024/1624), dlatego przed tą datą warto przejrzeć cały dokument.

W małym biurze rachunkowym procedura opisuje przede wszystkim codzienną obsługę klientów: kiedy stosujesz środki bezpieczeństwa finansowego (art. 35 ust. 1 — m.in. przy nawiązywaniu stosunków gospodarczych i przy podejrzeniu prania pieniędzy), jak sprawdzasz listy sankcyjne i w jakim terminie zawiadamiasz GIIF. Zawiadomienie o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie prania pieniędzy, przekazuje się niezwłocznie, nie później niż w 2 dni robocze od potwierdzenia podejrzenia (art. 74 ust. 2). Dokumenty uzyskane przy stosowaniu środków przechowujesz 5 lat od zakończenia stosunków gospodarczych z klientem (art. 49 ust. 1).

Najczęstsze błędy

  • Brak akceptacji kadry kierowniczej. Procedura lub jej aktualizacja wprowadzona bez akceptacji kadry kierowniczej wyższego szczebla narusza art. 50 ust. 3 ustawy AML. Zachowaj akceptację z datą.
  • Procedura przepisana od innej firmy. Procedura ma uwzględniać charakter, rodzaj i rozmiar Twojej działalności (art. 50 ust. 2). Dokument banku albo kantoru nie opisuje tego, jak biuro naprawdę obsługuje klientów.
  • Role bez nazwisk. Ustawa wymaga wyznaczenia kadry kierowniczej wyższego szczebla (art. 6) i pracownika odpowiedzialnego za zgodność i zawiadomienia (art. 8). Bez imiennego wskazania nie wiadomo, kto w terminie wysyła zawiadomienie do GIIF.
  • Dokument, który się nie zmienia. Procedura podlega bieżącej weryfikacji (art. 50 ust. 1). Gdy zmieniła się ocena ryzyka, oferta usług albo przepisy, a procedura stoi w miejscu, przestaje opisywać rzeczywistość.
  • Procedura zgłoszeń tylko jako wzmianka. Art. 53 ustawy AML wymaga osobnej procedury anonimowego zgłaszania naruszeń. Odesłanie w procedurze AML nie zastępuje tego dokumentu.

Fragment wzoru

Tak wygląda treść w pliku — pola do uzupełnienia są podświetlone.

§ 8. Rozbieżności z CRBR (art. 50 ust. 2 pkt 10)

1.Instytucja odnotowuje rozbieżności między informacjami zgromadzonymi w CRBR a ustalonymi przez siebie informacjami o beneficjencie rzeczywistym klienta i podejmuje czynności w celu wyjaśnienia przyczyn rozbieżności (art. 61a ust. 1).

2.Rozbieżność odnotowuje Pracownik w Karcie klienta (data, treść wpisu w CRBR, ustalenia Instytucji, źródło ustaleń) i przekazuje sprawę Osobie Odpowiedzialnej.

3.Czynności wyjaśniające obejmują w szczególności: prośbę do klienta o wyjaśnienia i dokumenty, sprawdzenie KRS i dokumentów spółki, wezwanie klienta do aktualizacji zgłoszenia w CRBR. Termin wyjaśnienia: [liczba] dni.

4.W przypadku potwierdzenia rozbieżności Osoba Odpowiedzialna przekazuje organowi właściwemu w sprawach CRBR zweryfikowaną informację o rozbieżnościach wraz z uzasadnieniem i dokumentacją (art. 61a ust. 2), za pośrednictwem systemu teleinformatycznego CRBR (art. 61a ust. 4), i wpisuje to do Rejestru (Załącznik nr 3).

5.Rozbieżność może jednocześnie stanowić okoliczność z § 11 (podejrzenie) — Osoba Odpowiedzialna ocenia to każdorazowo.

Jak wdrożyć dokument

  1. 1.Zaznacz, na jakiej podstawie z art. 2 ust. 1 jesteś instytucją obowiązaną, i wybierz wariant ról w § 2.
  2. 2.Przygotuj ocenę ryzyka instytucji (art. 27) — procedura się do niej odwołuje.
  3. 3.Uzupełnij progi i terminy oznaczone polami: okresy przeglądu klientów, zasady przyjmowania gotówki, częstotliwość kontroli.
  4. 4.Ustal stanowisko co do art. 72 (transakcje ponadprogowe) dla swojego rodzaju działalności.
  5. 5.Zaakceptuj procedurę jako kadra kierownicza wyższego szczebla i zapoznaj z nią pracowników — każdy podpisuje oświadczenie z załącznika nr 1.
  6. 6.Przeglądaj procedurę co najmniej raz w roku i po każdej zmianie przepisów.

Najczęstsze pytania

Czy jednoosobowa działalność bez pracowników musi mieć procedurę AML?

Tak. Art. 50 ust. 1 ustawy AML nie przewiduje wyjątku dla małych instytucji, a procedura ma jedynie uwzględniać charakter, rodzaj i rozmiar działalności (art. 50 ust. 2). W działalności prowadzonej jednoosobowo zadania kadry kierowniczej wyższego szczebla i osoby odpowiedzialnej wykonuje sam właściciel (art. 9), a obowiązek szkoleń stosuje się odpowiednio (art. 52 ust. 3).

Kto jest osobą odpowiedzialną za AML w małej firmie?

Ustawa wymaga wyznaczenia kadry kierowniczej wyższego szczebla odpowiedzialnej za wykonywanie obowiązków (art. 6) oraz pracownika na stanowisku kierowniczym, który odpowiada za zgodność i przekazuje zawiadomienia do GIIF (art. 8). W spółce z zarządem dodatkowo wyznacza się członka zarządu odpowiedzialnego za wdrażanie obowiązków (art. 7). W działalności jednoosobowej wszystkie te zadania wykonuje osoba prowadząca działalność (art. 9).

Jak często trzeba aktualizować procedurę AML?

Procedura podlega bieżącej weryfikacji i w razie potrzeby aktualizacji (art. 50 ust. 1), a każdą zmianę przed wprowadzeniem akceptuje kadra kierownicza wyższego szczebla (art. 50 ust. 3). Ustawa nie podaje sztywnego terminu dla procedury, ale ocenę ryzyka instytucji trzeba aktualizować nie rzadziej niż co 2 lata (art. 27 ust. 3). Wzór przewiduje przegląd co najmniej raz w roku.

W jakim terminie zawiadamia się GIIF o podejrzeniu prania pieniędzy?

Zawiadomienie o okolicznościach, które mogą wskazywać na podejrzenie, przekazuje się niezwłocznie, nie później niż w 2 dni robocze od potwierdzenia podejrzenia (art. 74 ust. 2). Przy uzasadnionym podejrzeniu dotyczącym konkretnej transakcji zawiadamia się GIIF niezwłocznie i do 24 godzin od potwierdzenia przyjęcia zawiadomienia nie przeprowadza transakcji (art. 86 ust. 1 i 4); soboty i dni wolne nie wliczają się do tego terminu (art. 92).

Jaka kara grozi za brak procedury AML?

Niewprowadzenie wewnętrznej procedury podlega karze administracyjnej (art. 147 pkt 7). Katalog kar obejmuje m.in. publikację informacji o naruszeniu, nakaz zaprzestania czynności i karę pieniężną (art. 150 ust. 1). Kara pieniężna wynosi do dwukrotności korzyści osiągniętej lub straty unikniętej, a gdy nie da się jej ustalić — do równowartości 1 000 000 euro (art. 150 ust. 2); dla części instytucji, m.in. kantorów, ustawa przewiduje wyższe limity (art. 150 ust. 3).