Wzór DOCX · AI Act · stan prawny na 29 października 2026 r.

Polityka korzystania z AI w firmie — wzór dla małej firmy

Firma, której pracownicy lub współpracownicy korzystają z narzędzi AI, jest podmiotem stosującym w rozumieniu AI Act: musi podejmować środki wspierające ich kompetencje w zakresie AI (art. 4) i nie może stosować praktyk zakazanych w art. 5. Polityka korzystania z AI zapisuje, z jakich narzędzi wolno korzystać, jakich danych nie wolno do nich wprowadzać i kto sprawdza wyniki. Wzór obejmuje też oznaczanie treści z art. 50 AI Act, stosowane od 2 sierpnia 2026 r.

  • Plik DOCX do edycji
  • Pola do uzupełnienia podświetlone
  • Wskazówki przy trudnych miejscach
  • Podstawa prawna z numerami artykułów

Co jest w pliku

  • Zakres, definicje z art. 3 AI Act (system AI, dostawca, podmiot stosujący, deepfake) i role: właściciel, Koordynator do spraw AI, użytkownicy.
  • Praktyki zakazane z art. 5 AI Act opisane językiem firmy, ze szczególnym uwzględnieniem rozpoznawania emocji w miejscu pracy.
  • Lista zastosowań wymagających uprzedniej zgody: rekrutacja, ocena pracowników, scoring kredytowy, biometria, dane szczególne.
  • Tabela „co wolno wprowadzić do narzędzia AI” dla sześciu kategorii informacji oraz zasady RODO: podstawa, umowa powierzenia, trenowanie modeli, transfer poza EOG.
  • Weryfikacja wyników przez człowieka, oznaczanie treści (art. 50 AI Act), prawa autorskie i wizerunek, bezpieczeństwo kont, zgłaszanie incydentów.
  • Załącznik 1: oświadczenie o zapoznaniu się z polityką.
  • Załącznik 2: wniosek o dopuszczenie nowego narzędzia AI z listą kontrolną 20 pytań i decyzją.
  • Załącznik 3: wykaz dopuszczonych narzędzi z kolumnami na plan, umowę powierzenia i trenowanie na danych firmy.

Spis rozdziałów

  1. § 1. Cel i zakres
  2. § 2. Definicje
  3. § 3. Role i odpowiedzialność
  4. § 4. Dopuszczone narzędzia
  5. § 5. Zakazane zastosowania
  6. § 6. Zastosowania wymagające uprzedniej zgody
  7. § 7. Wprowadzanie danych do narzędzi AI
  8. § 8. Weryfikacja wyników przez człowieka
  9. § 9. Przejrzystość i oznaczanie treści
  10. § 10. Prawa autorskie i prawa osób trzecich
  11. § 11. Bezpieczeństwo
  12. § 12. Kompetencje w zakresie AI
  13. § 13. Incydenty i zgłoszenia
  14. § 14. Odpowiedzialność
  15. § 15. Przegląd i zmiany
  16. § 16. Postanowienia końcowe
  17. Załącznik 1. Oświadczenie o zapoznaniu się z Polityką korzystania z narzędzi AI
  18. Załącznik 2. Wniosek o dopuszczenie narzędzia AI
  19. Załącznik 3. Wykaz dopuszczonych narzędzi AI

Kto potrzebuje tego dokumentu

  • Jednoosobowa działalność albo mała spółka, w której ludzie używają czatbotów, asystentów w pakiecie biurowym, transkrypcji spotkań lub generatorów grafik.
  • Firma, która chce uporządkować, czy do narzędzi AI wolno wklejać dane klientów, dokumenty i informacje poufne.
  • Pracodawca, który rozważa użycie AI w rekrutacji, ocenie pracowników albo obsłudze klienta i potrzebuje procedury zgody przed wdrożeniem.
  • Firma, która udostępnia klientom własnego czatbota zbudowanego na modelu innego dostawcy.

Co powinna regulować polityka AI w małej firmie, w której zespół korzysta z czatbotów?

Polityka odpowiada na trzy praktyczne pytania: z jakich narzędzi wolno korzystać, jakie informacje wolno do nich wprowadzać i kto sprawdza wynik, zanim trafi do klienta. Firma, która używa systemu AI do własnej działalności i sprawuje nad nim kontrolę, jest podmiotem stosującym (art. 3 pkt 4 AI Act). AI w firmie wiąże się więc z obowiązkami z art. 4 i art. 5, stosowanymi od 2 lutego 2025 r., niezależnie od tego, czy zespół korzysta z płatnych, czy z darmowych narzędzi AI.

Najwięcej ryzyka wiąże się z danymi. Poza wyjątkami z art. 4a i 59 AI Act nie ma wpływu na RODO (art. 2 ust. 7 AI Act), więc wklejenie do czatbota danych klienta lub pracownika jest przetwarzaniem danych osobowych na zwykłych zasadach. Tajemnica przedsiębiorstwa jest chroniona, gdy uprawniony podjął z należytą starannością działania w celu utrzymania informacji w poufności (art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji) — spisany zakaz wprowadzania takich informacji do niedopuszczonych narzędzi może być jednym z tych działań.

Polityka wyznacza też granice zastosowań. Rozpoznawanie emocji w miejscu pracy jest zakazane, z wyjątkiem względów medycznych lub bezpieczeństwa (art. 5 ust. 1 lit. f AI Act), a wyjątek bezpieczeństwa Komisja Europejska odnosi wyłącznie do ochrony życia i zdrowia. Rekrutacja, zarządzanie pracownikami czy ocena zdolności kredytowej osób fizycznych to obszary wysokiego ryzyka z załącznika III, a obowiązki podmiotów stosujących takie systemy obowiązują od 2 grudnia 2027 r. Dlatego wzór wymaga zgody przed każdym takim wdrożeniem.

Za praktyki zakazane z art. 5 grozi kara do 35 000 000 EUR albo do 7% całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego (art. 99 ust. 3 AI Act), a w przypadku MŚP stosuje się tę z kwot, która jest niższa (art. 99 ust. 6). Politykę i wykaz narzędzi przeglądaj co najmniej raz w roku i przy każdym nowym narzędziu, bo dostawcy zmieniają warunki, np. zasady trenowania modeli na danych użytkowników.

Najczęstsze błędy

  • Ogólny zakaz bez wykazu narzędzi. Zdanie „nie używamy AI” nie działa, gdy funkcje AI są wbudowane w pocztę i pakiet biurowy. Wykaz dopuszczonych narzędzi pokazuje, co wolno, a co wymaga zgody.
  • Dane klientów w narzędziu bez umowy. Dostawca przetwarzający dane w imieniu firmy potrzebuje umowy z art. 28 ust. 3 RODO, a jeżeli przy określaniu celów i sposobów przetwarzania narusza RODO, jest uznawany za administratora tego przetwarzania (art. 28 ust. 10).
  • Brak weryfikacji wyniku. Wynik AI może zawierać nieprawdziwe informacje, więc polityka wskazuje, kto go sprawdza. Osoba ma prawo nie podlegać decyzji opartej wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu, która wywołuje wobec niej skutki prawne lub w podobny sposób istotnie na nią wpływa (art. 22 ust. 1 RODO).
  • Śledzenie emocji pracowników. Systemy wyciągające wnioski o emocjach w miejscu pracy są zakazane od 2 lutego 2025 r. (art. 5 ust. 1 lit. f AI Act); Komisja Europejska podaje przykład centrum telefonicznego śledzącego złość pracowników.
  • Polityka bez szkolenia. Podpisany dokument nie zastępuje środków z art. 4 AI Act. Zespół trzeba z polityką zapoznać i przeszkolić, a zapoznanie udokumentować.

Fragment wzoru

Tak wygląda treść w pliku — pola do uzupełnienia są podświetlone.

§ 8. Weryfikacja wyników przez człowieka

1.Wynik narzędzia AI jest projektem, który Użytkownik sprawdza przed użyciem. Narzędzia AI mogą podawać nieprawdziwe informacje w przekonujący sposób (tzw. halucynacje), w tym nieistniejące przepisy, orzeczenia, publikacje, liczby i cytaty.

2.Przed użyciem wyniku Użytkownik w szczególności:

–a) sprawdza fakty, liczby, daty, obliczenia, nazwy i dane osób w źródle;

–b) sprawdza przepisy, stawki, terminy i interpretacje w aktualnym tekście aktu prawnego albo w urzędowym źródle;

–c) sprawdza, czy wynik nie zawiera cudzych informacji poufnych, danych osobowych, które nie powinny się w nim znaleźć, ani treści dyskryminujących;

–d) w przypadku tłumaczeń i podsumowań porównuje kluczowe fragmenty z oryginałem;

–e) w przypadku kodu sprawdza jego działanie, bezpieczeństwo i licencje użytych fragmentów.

3.Wynik, który trafia do klienta, urzędu albo jest publikowany, zatwierdza Użytkownik odpowiedzialny za sprawę. Narzędzie AI nie zwalnia go z odpowiedzialności za treść.

4.Jeżeli wynik narzędzia ma wpływ na decyzję dotyczącą konkretnej osoby, decyzję podejmuje człowiek, który ma uprawnienia do jej zmiany, zna podstawy decyzji i ocenia sprawę samodzielnie, a nie tylko zatwierdza wynik. W sprawach z § 6 ust. 1 przebieg oceny i osoba, która podjęła decyzję, są dokumentowane.

Jak wdrożyć dokument

  1. 1.Spisz narzędzia AI, z których firma już korzysta, także funkcje AI wbudowane w pocztę, pakiet biurowy i CRM.
  2. 2.Dla każdego narzędzia sprawdź w warunkach dostawcy umowę powierzenia, trenowanie na danych i miejsce przetwarzania, a wynik wpisz do wykazu w załączniku 3.
  3. 3.Wybierz warianty: kto jest Koordynatorem i czy firma udostępnia klientom własnego czatbota.
  4. 4.Podpisz politykę, przeszkol zespół i odbierz od każdej osoby oświadczenie z załącznika 1.
  5. 5.Nowe narzędzia dopuszczaj tylko po wniosku z załącznika 2, a politykę i wykaz przeglądaj co najmniej raz w roku.

Najczęstsze pytania

Czy firma musi mieć politykę korzystania z AI?

AI Act nie wymaga dokumentu o tej nazwie. Wymaga natomiast, aby podmiot stosujący systemy AI podejmował środki wspierające kompetencje w zakresie AI swoich ludzi (art. 4), nie stosował praktyk zakazanych (art. 5) i od 2 sierpnia 2026 r. spełniał obowiązki przejrzystości (art. 50). Spisana polityka jest prostym sposobem, by przekazać te zasady zespołowi i wykazać, że firma je stosuje.

Czy pracownik może wklejać dane klientów do czatbota AI?

Wprowadzenie danych osobowych do narzędzia AI jest ich przetwarzaniem i podlega RODO. Potrzebna jest podstawa prawna (art. 6 ust. 1 RODO), umowa powierzenia z dostawcą, który przetwarza dane w imieniu firmy (art. 28 ust. 3), a przy przekazywaniu danych poza EOG spełnienie warunków z rozdziału V (art. 44). Dostawca, który wykorzystuje dane do własnych celów, np. trenuje na nich modele, wychodzi poza polecenia firmy, a jeżeli przy określaniu celów i sposobów przetwarzania narusza RODO, jest uznawany za administratora tego przetwarzania (art. 28 ust. 10), dlatego wzór rozróżnia narzędzia z umową powierzenia i bez niej.

Czy wolno używać AI do oceny emocji lub wydajności pracowników?

Systemy AI do wyciągania wniosków na temat emocji osób w miejscu pracy są zakazane od 2 lutego 2025 r., z wyjątkiem zastosowań ze względów medycznych lub bezpieczeństwa (art. 5 ust. 1 lit. f AI Act). Systemy do monitorowania lub oceny wydajności i zachowania pracowników należą do obszaru wysokiego ryzyka (załącznik III pkt 4 lit. b), a obowiązki podmiotów stosujących takie systemy obowiązują od 2 grudnia 2027 r.

Czy treści wygenerowane przez AI trzeba oznaczać?

Od 2 sierpnia 2026 r. podmiot stosujący musi ujawnić, że obrazy, dźwięk lub wideo stanowiące deepfake zostały sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane (art. 50 ust. 4 AI Act). Ujawnienia wymaga też tekst publikowany w celu informowania o sprawach interesu publicznego, chyba że przeszedł weryfikację człowieka lub kontrolę redakcyjną i ktoś ponosi za niego odpowiedzialność redakcyjną. Zwykłe teksty sprawdzone przez pracownika nie wymagają oznaczenia z mocy AI Act.

Kto w Polsce kontroluje przestrzeganie AI Act?

Organem nadzoru rynku jest Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji (art. 5 ust. 1 ustawy o systemach sztucznej inteligencji, Dz.U. 2026 poz. 1003). Przepisy ustawy o kontroli, postępowaniu i karach obowiązują od 28 października 2026 r., a kary nakłada się w przypadkach i wysokościach z rozdziału XII AI Act (art. 104 ust. 1 ustawy). Za ochronę danych osobowych nadal odpowiada Prezes UODO.